Proeflocaties

De proeflocatie bevindt zich in Fos-sur-Mer, in het departement Bouches-du-Rhône in Zuid-Frankrijk, een van de grootste industrie- en havengebieden van het land. Het gebied herbergt grote industriële faciliteiten, waaronder petrochemische fabrieken, staalfabrieken, logistieke hubs en afvalverwerkingsinfrastructuur. De voorgestelde afvalverbrandingsinstallatie heeft geleid tot een aanzienlijk maatschappelijk debat vanwege zorgen over de mogelijke milieu- en gezondheidseffecten in een gebied dat toch al gebukt gaat onder industriële vervuiling.

Belangrijke thema’s zijn onder meer luchtkwaliteit, volksgezondheid, milieurechtvaardigheid, toegang tot informatie, betekenisvolle participatie van belanghebbenden en het beheer van cumulatieve milieueffecten.

De Oekraïense proeflocatie is Krementsjoek, een industriestad met ongeveer 200.000 inwoners in de oblast Poltava in Centraal-Oekraïne, gelegen aan de rivier de Dnjepr. De lokale context is zeer relevant voor MARMOT: Krementsjoek combineert langdurige industriële milieudruk met oorlogsgerelateerde risico’s. De stad herbergt belangrijke industriële activa, waaronder de olieraffinaderij van Krementsjoek, die herhaaldelijk is aangevallen tijdens de grootschalige invasie. Dit veroorzaakt ernstige zorgen over lucht-, bodem- en waterverontreiniging. De pilot zal zich richten op community-gebaseerde monitoring van milieu-, sociale en mensenrechtenimpact.

De vraag naar transitiemineralen en mineralen voor defensietechnologieën heeft geleid tot een uitbreiding van de mijnbouw in Zweden. Omdat de winning van mineralen in Noord-Zweden vaak plaatsvindt op de traditionele gronden van het inheemse Sámi-volk, leidt dit tot toenemende conflicten over grondgebruik. Deze verstoringen, waaronder het verlies van land, belemmering van migratieroutes en achteruitgang van de leefomgeving, hebben een grote impact op Sámi-gemeenschappen en de rendierhouderij. Swedwatch werkt samen met de Sámi Herders Association om deze effecten te documenteren.

De Port of Rotterdam, de grootste haven van Europa (circa 440 miljoen ton vracht per jaar, bijna 12% van de totale EU-haventonnage), vormt de spil van de zwaar geïndustrialiseerde Rijnmondregio. De omvang veroorzaakt een grote milieudruk. De haven levert een grote bijdrage aan broeikasgasemissies via scheepvaart, fossiele brandstoffen, industrie en logistiek. Hoge uitstoot van NOx, SO₂ en fijnstof verslechtert de regionale luchtkwaliteit en beïnvloedt de volksgezondheid. Water- en natuursystemen staan onder druk door baggerwerkzaamheden, loozingen, olielekken en chemische uitspoeling. De omliggende dichtbevolkte regio staat voor grote leefbaarheidsuitdagingen.

(gebaseerd op het One Planet Port Vision Report 2026)

De proeflocatie bevindt zich in de Franse Alpen, waar de voorbereidingen voor de Olympische en Paralympische Winterspelen van 2030 naar verwachting de ontwikkeling van infrastructuur, toerisme en publieke investeringen zullen versnellen.

De belangrijkste uitdagingen betreffen milieubescherming, klimaatbestendigheid en de rechten van getroffen gemeenschappen. Grote projecten kunnen zorgen oproepen over landgebruik, biodiversiteit, waterbronnen en sociale impact.

De pilotactiviteiten betrekken lokale gemeenschappen en maatschappelijke organisaties (bijvoorbeeld Collectif Citoyen JOP 2030, Comité Fier Aravis), actoren uit de sportsector, bedrijven en mogelijk nationale en internationale organisaties.

De proeflocatie is Taranto, in Apulië (Zuid-Italië), gericht op het gebied rond de voormalige ILVA-staalriek (nu Acciaierie d’Italia). De fabriek ligt dicht bij woonwijken (waaronder Tamburi) en het kustsysteem. Tientallen jaren is het gebied getroffen door lucht-, bodem- en zeevervuiling door staalproductie. De pilot zal buurtbewoners, scholen, burgercomités, milieu-organisaties en zorgprofessionals betrekken bij toegankelijke hulpmiddelen voor monitoring en milieugeletterdheid.